Author Archive

Od dobrej metody zależy wiele: ona to przyczynia się do przekształcenia fałszywej indywidualności na prawdziwą osobowość. Ale gdzie potrzeba budzić życie duchowe, tam nie oczekujmy całego zbawienia po samej metodzie. Duch może być wychowywany tylko przez ducha; ażeby zaś to się stało, jest pierwszym warunkiem i najlepszą rękojmią prawdziwa

Read More...

Wszak jest to widocznym znakiem naszego czasu, żeby wolność osobowości odpychać i ukrywać poza tym, co jest ogólne i co działa nieosobowo, poza zasadami, prawami, rozporządzeniami i przepisami. Ale jest i pozostanie prawdą praktyczną, że nie jakieś zasady ogólne, nie księgi i papier, lecz ludzie na ludzi zawsze najgłębiej

Read More...

Omawianie karności szkolnej przybierze charakter bardziej wesoły i bardziej osobisty, zajmując się pojedynczymi uczniami i ich indywidualnością, która, niestety, w wychowywaniu masowym, nieraz ponosi uszczerbek. Rozdział o karności i wychowywaniu ma za zadanie omawiać nie tylko obowiązki ucznia, ale i jego prawa, oraz uwzględnić osobowość ucznia tak samo, jak

Read More...

Z poprzedzających wywodów wynika podział materii. Rozdział pierwszy i może najważniejszy, choć nie najdłuższy, traktuje o osobowości nauczyciela, t. j. 0 tym, czym powinien być dla siebie samego, czyli o jego samowychowaniu. Ktoś powiedział: Kto chce innych wychowywać, musi sam być wychowanym. Te słowa są słuszne, jeśli je ostrożnie

Read More...

Musimy także dążyć do pewnej zwięzłości w wywodach, w których chodzi o pozostawienie szerokiego pola wyobraźni wychowawczej i kształcącej, ażeby nie była zbyt skrępowana w swym działaniu i stosowaniu. A jeśli tu i owdzie dopuszczamy odrobinę humoru, niech nam tego nikt nie bierze za złe. Szkoła może się stać

Read More...

A wsłuchiwanie się w głosy tych kół, które z pewną intuicją pedagogiczną nierzadko trafiają w sedno i trafnie czują, czego potrzeba, gdy tymczasem specjaliści błąkają się po manowcach, może się przydać nauczycielom zarówno młodym, jak starym, a za tym nie powinno szkodzić Pedagogice praktycznej w jej powszechnie zrozumiałej formie.

Read More...

Niniejsza pedagogika chciałaby też być możliwie praktyczną i pod względem formy. Chciałaby nosić na sobie znamię popularności i zrozumiałości, a nie suchy ton wysokiej wiedzy pedagogicznej. Dlatego unikamy, gdzie można, ciemnych terminów technicznych, zanadto odbiegających od zwykłego języka prostych synów ziemi, ażeby adeptów pedagogiki, którzy przy wejściu swym do

Read More...

Gdzie chcemy osiągnąć całkowity skutek, powinniśmy przede wszystkim cenić i wyzyskiwać całą osobowość, która przy postępowaniu mechanicznym i formalistycznym zbyt łatwo może schudnąć jak szkielet. Wprawdzie wszystko, co nosi na sobie znamię bardziej osobiste, prędzej wywoła opór i przeciwieństwo, niż blada i bezbarwna nie osobowość. Dlatego zapewne niejeden z

Read More...

Pedagogika zaś, uwzględniająca w szerokim zakresie uczucie i wyobraźnię, musi być przygotowana na zaczepki trzeźwych teoretyków, prozaicznych natur powszednich, albo stoików, pokładających swą dumę w sile woli, dla których forma więcej znaczy niż treść, a którzy w takiej pedagogice upatrywać będą pewien rodzaj epikureizmu, eudajmonizmu i zniewieściałości, niezdolnych dojść

Read More...

Uczucie i instynktowne siły duszy były u pedagogów nieco zdyskredytowane, jako niejasne, wiodące na manowce, jako zbyt blisko spowinowacone z niebezpieczną wyobraźnią. To nadawało pewien charakter całemu naszemu szkolnictwu, i wielu nauczycieli przez długi czas nie wierzyło w możliwość innego wpływania na ucznia, jak za pomocą słowa, które jedynie

Read More...